Child Cyber Safety POCSO Act :
ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದ ಭಿನ್ನವಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಕೊರೊನಾ ಮಹಾಮಾರಿ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆನ್ಲೈನ್ ತರಗತಿಗಳು, ಗೇಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿದೆಯಾದರೂ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಸಂಚಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ತುತ್ತಾಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ, ಸೈಬರ್ ಗ್ರೂಮಿಂಗ್ (Cyber Grooming), ಮಾರ್ಫಿಂಗ್, ಸೈಬರ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು AI ಡಿಪ್ಫೇಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದುರುಪಯೋಗವು ಇಂದು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಇರುವ Child Cyber Safety POCSO Act (ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆ ೨೦೧೨) ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಗಳ (IT Act 2000) ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವು ಜಾಗೃತಿ ಹೊಂದುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
೧. ಸೈಬರ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳು
ಆನ್ಲೈನ್ ತಾಣಗಳು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಾಗರವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ:
- ಸೈಬರ್ ಗ್ರೂಮಿಂಗ್ (Cyber Grooming): ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನಕಲಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ (Online Profiles) ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನಕಲಿ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಬಳಿಕ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೇಲ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಸೈಬರ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೋಲಿಂಗ್ (Cyber Bullying): ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮ್ಗಳು, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳು ಅಥವಾ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಳಕು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವುದು, ಅವರನ್ನು ಬೆದರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ನಿಂದಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
- AI ಡಿಪ್ಫೇಕ್ ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ಮಾರ್ಫಿಂಗ್ (AI Deepfakes & Morphing): ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (Artificial Intelligence) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದುರ್ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಅಶ್ಲೀಲ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.
- ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕ (Exposure to Explicit Content): ಸೂಕ್ತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲೈವ್-ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ಅಶ್ಲೀಲ ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವೀಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
೨. Child Cyber Safety POCSO Act: ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ನಿಯಮಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು POCSO (Protection of Children from Sexual Offences) Act, 2012 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ:
- ಆನ್ಲೈನ್ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (Section 11 & 12): ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗುವಿಗೆ ಅಶ್ಲೀಲ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ, ಲೈಂಗಿಕ ದುರುದ್ದೇಶದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದರೆ (Cyber Stalking) ಅದು ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
- ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವುದು (Section 13 & 14): ಅಪ್ರಾಪ್ತರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ಲೈಂಗಿಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಚಿತ್ರ/ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಕನಿಷ್ಠ ೫ ರಿಂದ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಶ್ಲೀಲ ಕಂಟೆಂಟ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ (Section 15 & IT Act 67B): ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು (CSAM – Child Sexual Abuse Material) ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಶೇರ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
- ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ (IT Act Section 67B): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ೭ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
೩. ಆನ್ಲೈನ್ ಶೋಷಣೆ ತಡೆಯಲು ಪೋಷಕರು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಪೋಷಕರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಬರ್ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
ಅ) ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ (Technical Controls):
- Parental Control Apps ಬಳಸಿ: ಗೂಗಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಲಿಂಕ್ (Google Family Link), YouTube Kids ಅಥವಾ ವೈ-ಫೈ ರೌಟರ್ ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ.
- ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ: ಮಕ್ಕಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ಫೋನ್ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಡಿ.
- ಖಾಸಗಿತನದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ (Privacy Settings): ಮಕ್ಕಳ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಖಾತೆಗಳು (ಇದ್ದರೆ) ಯಾವಾಗಲೂ ‘Private’ ಆಗಿರಲಿ. ಅಪರಿಚಿತರ ಫ್ರೆಂಡ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಸ್ವೀಕರಿಸದಂತೆ ತಿಳಿಸಿ.
ಆ) ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ (Open Communication):
- ಭಯಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೇಲ್ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಸಹಜವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿ.
- ‘Good Touch & Bad Touch’ ನಂತೆ ‘Good Digital Touch’: ಭೌತಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆಯೇ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲೂ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ.
- ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು: ತಮ್ಮ ಶಾಲೆ, ವಿಳಾಸ, ಫೋನ್ ನಂಬರ್, ಲೈವ್ ಲೊಕೇಶನ್ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿ.
೪. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? (How to Report)
ಯಾವುದೇ ಮಗು ಆನ್ಲೈನ್ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ, ಪೋಷಕರು ಭಯಪಡದೆ ತಕ್ಷಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು:
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (Cyber Crime Portal): www.cybercrime.gov.in ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ‘Report Crime Relating to Women/Child’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ಇಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ (National Helpline): ತಕ್ಷಣವೇ 1930 ಉಚಿತ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
- ಮಕ್ಕಳ ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ (Childline 1098): 1098 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕೌನ್ಸಿಲಿಂಗ್ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ: ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು (Screenshots, URLs, Phone Numbers) ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತೆರಳಿ FIR ದಾಖಲಿಸಿ.
KPN News ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
Child Cyber Safety POCSO Act ಕೇವಲ ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಇದು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ‘ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್ಗಳನ್ನು’ ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆನ್ಲೈನ್ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವುದು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಕೇವಲ ನಿಯಂತ್ರಕರಾಗಿರದೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗೆ ಬಳಸಿ, ಆನ್ಲೈನ್ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಜಾಗೃತರಾಗಿರುವುದೇ ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ.
Published by : KPN News
Protection cell : Cyber Crime Reporting , Child Helpline , Legal Act Document
