Table of Contents
- AI Skills Development in India: ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಗಮನ
- SOAR ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂದರೇನು?
- 50 AI Qualifications ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ
- ಯುವಕರಿಗೆ AI ಕಲಿಯುವುದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
- AI ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ?
- Government ಮತ್ತು AI: IndiaAI Mission
- AI ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸಂಬಂಧ
- ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು AI ಕಲಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?
- AI ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ Digital Marketing ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅವಕಾಶಗಳು
- AI ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ Job ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
- ಸರ್ಕಾರದ AI ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ?
- AI ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯವೇ?
ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಅಥವಾ Artificial Intelligence (AI) ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಕೃಷಿ, ಉದ್ಯಮ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ AI ಬಳಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ ಯುವಕರನ್ನು AI ಆಧಾರಿತ ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ skilling ecosystemನಲ್ಲಿ Artificial Intelligence ಅನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2026ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. Skill India Digital Hub ಮೂಲಕ AI literacy ಮತ್ತು AI ಸಂಬಂಧಿತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

AI Skills Development in India: ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಗಮನ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ AI ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.
Skill India Digital Hub (SIDH) ಅನ್ನು technology-driven skillingಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ Digital Public Infrastructure ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ Skilling for AI Readiness (SOAR) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, AI ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ AI ಬಳಕೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
SOAR ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂದರೇನು?
SOAR ಎಂದರೆ Skilling for AI Readiness. AI ಆಧಾರಿತ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ learners ಸಿದ್ಧರಾಗಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ SOAR ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು foundational courses ಇದ್ದವು:
- AI to be Aware
- AI to Acquire
- AI to Aspire
- AI for Educators
ಈ ಕೋರ್ಸ್ಗಳ ಉದ್ದೇಶ AI ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು AI ಅನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.
50 AI qualifications ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ : AI Skills Development in India
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ SOAR ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ AI ಮತ್ತು AI application-oriented 50 qualificationsಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ qualificationsಗಳಲ್ಲಿ AI for jobs, workplace productivity, sector-specific applications, inclusivity ಮತ್ತು unorganised sectorಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ contextualised AI applications ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದರರ್ಥ AI ಕಲಿಯಲು ಕೇವಲ computer science ಅಥವಾ engineering ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ AI skills ಅನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಯುವಕರಿಗೆ AI ಕಲಿಯುವುದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಯುವಕರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು degree ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ:
- AI tools ಬಳಕೆ
- Data analysis
- Automation
- Generative AI
- Prompting
- Digital productivity
- AI-assisted research
- Industry-specific AI applications
ಮುಂತಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
AIಯಿಂದ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ, AI ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಲ್ಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
AI ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ? AI Skills Development in India
AI ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೇವಲ AI Engineer ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ educational backgrounds ಹೊಂದಿರುವವರು AI-related career ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
1. AI Content Specialist
AI tools ಬಳಸಿ content research, drafting, editing ಮತ್ತು content workflow ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
2. Data Analyst
Data ಅನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ business decisionsಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ AI tools ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
3. Digital Marketing Specialist
Digital marketingನಲ್ಲಿ customer analysis, campaign optimization, content creation ಮತ್ತು personalizationಗೆ AI ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
4. AI Support Roles
AI-based applications ಬಳಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ implementation, testing, documentation ಮತ್ತು user supportಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಇರಬಹುದು.
5. AI Trainer
AI tools ಮತ್ತು applications ಬಳಸುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ training ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
6. AI Product Roles
AI ಆಧಾರಿತ applications ಮತ್ತು digital products ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ product management ಮತ್ತು business-related roles ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಬಹುದು.
Government ಮತ್ತು AI: IndiaAI Mission
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ AI ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕೇವಲ trainingಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. IndiaAI Mission ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ AI ecosystem ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 2024ರಲ್ಲಿ IndiaAI Missionಗೆ ಸುಮಾರು ₹10,371.92 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ outlay ಅನುಮೋದಿಸಿತ್ತು. Missionನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ computing access, indigenous AI capabilities, talent development, startup financing ಮತ್ತು safe ಹಾಗೂ trusted AIಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಸೇರಿವೆ.
2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ IndiaAI Mission ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 762 AI use cases across 62 ministries, 58 AI Centres of Excellence ಮತ್ತು 543 Data & AI Labs ಕುರಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
AI ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸಂಬಂಧ
AI ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ technology-related skillsಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ data analysis, automation, citizen services, language technology ಮತ್ತು decision-support systems ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ AI ಬಳಕೆಗೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಯಾರಿಯ ಜೊತೆಗೆ basic digital ಮತ್ತು AI skills ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು AI ಕಲಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?
AI ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ advanced programming ಕಲಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು:
- AI ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- Generative AI tools ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು.
- Prompt writing ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
- Data ಮತ್ತು information analysis ಕಲಿಯಬೇಕು.
- ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ AI ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- AI ethics ಮತ್ತು responsible AI ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- Practical projects ಮಾಡಬೇಕು.
- ತಮ್ಮ skills ಅನ್ನು resume ಮತ್ತು portfolioನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.
AI ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ Digital Marketing ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅವಕಾಶ
Digital Marketing ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ AI ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
AI ಬಳಸಿ keyword research, content ideas, customer segmentation, campaign analysis, social media content, email marketing ಮತ್ತು performance analysis ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ AI-generated content ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ human creativity, fact-checking ಮತ್ತು strategic thinking ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. AI Skills Development in India.
AI ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ job ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
AI ಕಲಿತ ತಕ್ಷಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಚಿತ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. AI ಒಂದು skill set ಆಗಿದ್ದು, ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು education, communication, domain knowledge, practical experience ಮತ್ತು problem-solving skills ಕೂಡ ಅಗತ್ಯ.
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ AI tools ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ knowledge ಜೊತೆಗೆ AI skills ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ Digital Marketing ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕೇವಲ AI tool ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ SEO + Analytics + Digital Marketing + AI ಎಂಬ combination ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೆಚ್ಚು practical value ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಸರ್ಕಾರದ AI ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ? AI Skills Development in India
ಈ ರೀತಿಯ AI skilling initiatives ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರು, educators, working professionals ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ learnersಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ AIಯಲ್ಲಿ career ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸುವವರು government-backed skilling platforms ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ training opportunitiesಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
AI ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯವೇ?
AI ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ AI ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅನೇಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ skill ಆಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ AI innovation ಜೊತೆಗೆ skill developmentಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. IndiaAI Mission ಮತ್ತು Skill India Digital Hubನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು AI ecosystem ಮತ್ತು workforce readiness ಬೆಳೆಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
AI Skills Development in India ಇದೀಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ skilling ecosystemನಲ್ಲಿ AIಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, SOAR ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೂಲಕ 50 AI ಮತ್ತು AI application-oriented qualifications ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
AIಯನ್ನು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು business productivityಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ practical skill ಆಗಿ ಕಲಿಯುವುದು ಯುವಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಸೂಚನೆ: ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆ, ಕೋರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ eligibility, registration dates ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
Published By : KPN News
Skill India Digital Hub : https://www.skillindiadigital.gov.in/?utm_source=chatgpt.com
